atrakcje firmy historia jedzenie sport baza noclegowa miasto imprezy cykliczne uzdrowisko

Sopockie zabytki, pochodzące z pierwszej połowy XIX w. i nieliczne wcześniejsze, charakteryzują się w większości formami typowymi dla klasycyzmu - stylu opartego na wzorcach antycznych. Do zabytków tych należą m.in.: dwustuletni Dworek Sierakowskich przy ulicy Józefa Czyżewskiego, skromniejszy od niego Dworek Młynarza przy ulicy Tadeusza Kościuszki 63 oraz charakterystyczne dla tego okresu parterowe domy przy ulicach: Powstańców Warszawy 25, Grunwaldzkiej 17, 25 i 44, Bolesława Chrobrego 36, Aleksandra Majkowskiego 6, Bohaterów Monte Cassino 10, 11, 58 i 58a, Kazimierza Pułaskiego 19, alei Niepodległości 819. Z drugiej połowy XIX w. pochodzą oryginalne budowle o charakterze mieszkalno-pensjonatowym, typowe dla miejscowego budownictwa. Są nimi parterowe lub co najwyżej dwupiętrowe domy o nie-skomplikowanej architekturze, wyposażone w misternie zdobione drewniane werandy i wykusze oraz drewniane koronki w zwieńczeniach dachów. Otoczone zacisznymi ogrodami zespoły takich domów licznie przetrwały na terenie Dolnego Sopotu. W malownicze werandy wyposażano również stare, klasycystyczne domki oraz wznoszone pod sam koniec wieku trzypiętrowe domy czynszowe w Górnym Sopocie.

W drugiej połowie XIX w. zaczęły także powstawać w Sopocie wystawne rezydencje willowo-parkowe, wille i pensjonaty otaczane ogrodami, a u schyłku tego wieku i na przełomie wieków - kilkurodzinne wille czynszowe oraz kamieniczki o wysokości nie przekraczającej trzech pięter. Właściciele i projektanci tych domów zmierzali do nadania swym budowlom jak najbardziej okazałych form. Zgodnie z panującą wówczas modą, po elementy wystroju architektonicznego sięgano do wielkich stylów historycznych, głównie renesansu, a także gotyku i baroku. Rzadsze są przypadki, aby sopocki budynek z tego okresu utrzymany był w jednym, historycznym stylu. Częściej w jednej budowli spotyka się elementy zaczerpnięte z różnych epok i dodatkowo - z motywów budownictwa ludowego. Bardzo zróżnicowane kształty budynków, z licznymi występami, malowniczymi wieżyczkami, wykuszami, balkonikami, tarasami i załamaniami dachów, nawiązują do romantyzmu. Ten typ budownictwa stanowi najliczniejszą grupę sopockich zabytków, ich styl należy do eklektyzmu romantycznego. W początkach XX w. eklektyczne nurty w sopockiej architekturze zostały wzbogacone o elementy secesji, a następnie modernizmu. Secesja - nowy styl z przełomu wieków, charakteryzujący się płynnością linii i miękką, geometryzowaną ornamentacją, którym cechują się Sopockie zabytki pochodzące z początku XX w. Nieliczne wcześniejsze, charakteryzują się w większości formami typowymi dla klasycyzmu - stylu opartego na wzorcach antycznych. Do zabytków tych należą m.in.: dwustuletni Dworek Sierakowskich przy ulicy Józefa Czyżewskiego, skromniejszy od niego Dworek Młynarza przy ulicy Tadeusza Kościuszki 63 oraz charakterystyczne dla tego okresu parterowe domy przy ulicach: Powstańców Warszawy 25, Grunwaldzkiej 17, 25 i 44, Bolesława Chrobrego 36, Aleksandra Majkowskiego 6, Bohaterów Monte Cassino 10, 11, 58 i 58a, Kazimierza Pułaskiego 19, alei Niepodległości 819. Z drugiej połowy XIX w. pochodzą oryginalne budowle o charakterze mieszkalno-pensjonatowym, typowe dla miejscowego budownictwa. Są nimi parterowe lub co najwyżej dwupiętrowe domy o nieskomplikowanej architekturze, wyposażone w misternie zdobione drewniane werandy i wykusze oraz drewniane koronki w zwieńczeniach dachów. Otoczone zacisznymi ogrodami zespoły takich domów licznie przetrwały na terenie Dolnego Sopotu. W malownicze werandy wyposażano również stare, klasycystyczne domki oraz wznoszone pod sam koniec wieku trzypiętrowe domy czynszowe w Górnym Sopocie.

Główną cechą secesji miało być oderwanie się od wielkich wpływów historycznych, szybko została jednak wchłonięta przez kierunki uprawiane w architekturze poprzedniego okresu. Do ładniejszych elementów secesyjnego wystroju sopockich budynków należą witraże w oknach różnych pomieszczeń i klatek schodowych. Niegdyś liczne, dziś w większości w stanie szczątkowym, zachowały się w całości w oknach jednej z sal Zakładu Balneologicznego, w kilku budynkach mieszkalnych, w kościele p.w. NMP Gwiazdy Morza oraz w zakrystii i wieży kościoła garnizonowego. Architekci okresu międzywojennego stopniowo rezygnowali ze stosowania licznych ozdobnych detali na rzecz upraszczania i geometryzowania form. Do najciekawszych sopockich zabytków z tego okresu należy monumentalny Grand Hotel.

strona domowa