|
Szlak mew
Wyznakowany kolorem zielonym (tło żółte) bierze
początek na granicy Sopotu i Gdyni - przystanek ZKM ul. Bernardowska
- Dolina Swelini - Park Północny - ul. Powstańców Warszawy - ul. J.J.
Haffnera - grodzisko - ul. Wosia Budzysza - ul. Powstańców Warszawy
- Plac Zdrojowy - uL Parkowa - ul. Poniatowskiego - Al. Wojska
Polskiego - ul. Zdrój Świętego Wojciecha -Zdrój Świętego Wojciecha.
Długość 5 km. Z biegiem Swelini kierujemy się w stronę morza.
Ścieżka prowadzi w coraz głębszą doliną erozyjną, w której płynie
ten potok, który w okresie międzywojennym stanowił granicę między
Polską i Wolnym Miastem Gdańskiem, stąd zwano go Granicznym. Przy plaży skręcamy w
asfaltową alejkę prowadzącą w kierunku południowym. Od plaży
oddziela nas niska wydma (początek Mierzei Wiślanej). Wkrótce przed
nami pojawia się góralski szałas „Koliba". Kontynuujemy marsz w
dotychczasowym kierunku, by nie dochodząc do ujścia Kamiennego
Potoku skręcić w prawo i ulicą Powstańców Warszawy i J.J. Haffnera
dotrzeć do sopockiego grodziska - miejsca festynów archeologicznych.
Gród - w części zrekonstruowany - wznieśli słowiańscy Pomorzanie w
drugiej połowie VIII wieku i dotrwał po wiek X. Nieregularny
czworobok o wymiarach 45x49 m otaczały wały ziemne wysokości około 6
m, wzmocnione drewnem i kamieniami. Od zachodu gród dodatkowo
ubezpieczała fosa o głębokości 7 m. Od wschodu, u podnóża skarpy,
rozciągało się morze lub mokradła. W dniach i godzinach, kiedy
grodzisko jest niedostępne, ul. J.J. Haffnera dochodzimy do
najbliższej przecznicy i skręcamy w lewo. Ulicą Wosia Budzysza
(pseudonim literacki Jana Karnowskiego, pisarza, historyka i krytyka
literatury kaszubskiej) idziemy ku morzu, a następnie skręcamy w
prawo w ul. Powstańców Warszawy. Z lewej rozciąga się Park Północny,
którego alejki stały się panteonem ludzi kultury związanych z
miastem, z prawej natomiast znajduje się Instytut Oceanologii PAN
oraz korty i hale Sopockiego Klubu Tenisowego. Po lewej - w
bezpośrednim sąsiedztwie plaży - wznosi się siedziba Teatru Atelier
im. Agnieszki Osieckiej i Grand Hotel (zbudowany w latach 1924-27).
Po przeciwległej stronie ulicy znajduje się
pierwsza w dziejach Sopotu świątynia - wzniesiony w latach 1869-70
neogotycki kościół pw. Wniebowzięcia NPM. Po II wojnie światowej
jego drugim patronem ustanowiono św. Andrzeja Bobolę i pod tym
wezwaniem jest powszechnie znany w Sopocie. Wzniesiony własnym
kosztem mieszkańców i kuracjuszy, na terenie ofiarowanym przez
rybacką rodzinę Karpińskich, jest obecnie obiektem zabytkowym. We
wnętrzu na uwagę zasługują: Piękna Madonna (XV w.), gotycki
krucyfiks (XVI w.), współczesne witraże - dzieło prof. M.
Ruhnke-Duszenko i tabernakulum - praca S. Skuty.
Ponieważ początkowo w kościele tym gromadzili się
głównie polscy mieszkańcy i kuracjusze, przylgnęło doń miano Kaplicy
Polskiej. W latach 80. XX wieku wzniesiono w jej bezpośrednim
sąsiedztwie nowy kościół według projektu Bartłomieja Zawiejskiego.
Mijamy Państwową Galerię Sztuki i przez Plac Zdrojowy, wkraczamy w
obręb Wojewódzkiego Zespołu Reumatologicznego, a następnie
przechodzimy do Parku Południowego. Po lewej pozostaje, wzniesiony w
1903 roku według projektu Paula Puchmiillera, Zakład Balneologiczny.
Wcześniej w tym miejscu stał obiekt pamiętający czasy Jana Jerzego
Haffnera - założyciela kąpieliska. Upamiętnia go tablica umieszczona
przy głównym wejściu. Przed budynkiem istnieje możliwość napicia się
(wg wskazań lekarza) 15 krotnie rozcieńczonej solanki. W 1997 roku
uruchomiono kąpiele solankowe bazujące na sopockich źródłach.
W Parku Południowym zwracają uwagę:
modernistyczny kościół pw. Zbawiciela, poświęcony w 1919 roku,
służący parafii ewangelicko-augsburskiej na Skwerze ks. Otto Bowiena
- pastora okresu międzywojennego, grzybek inhalacyjny z sopocką
solanką - zasilany ze Zdroju św.Wojciecha oraz łazienki Południowe -
dzieło Paula Puchmiillera z 1907 roku.
Wkraczamy na ul. Parkową, gdzie przy skrzyżowaniu
z ul. Kordeckiego znajduje się w ciągu zieleni ulicznej okazały cis.
Po przeciwnej stronie ulicy Parkowej w budynku nr 18 (w okresie
międzywojennym własność polskiej Dyrekcji Kolejowej w Gdańsku),
mieściła się od 1923 roku ochronka, a od 1930 roku także Szkoła
Gdańskiej Macierzy Szkolnej (młodsze klasy). Istnienie tych placówek
upamiętnia tablica. Warto też zwrócić uwagę na kamienicę czynszową z
1903 roku, oznaczoną numerami 43/45. Szlak skręca w ul.
Poniatowskiego, przy której w budynku nr 8 - w willi Ernsta Augusta
Claaszena - ma swoją siedzibę Muzeum Sopotu. Stąd w prawo al. Wojska
Polskiego prowadzi nas w kierunku południowym (Uwaga! Oznakowania
szlaku znajdują się na wydzielonej ścieżce rowerowej). Mijamy
przystań rybacką, ukrytą za wydmą, na której znajduje się urokliwa
kapliczka przypominająca ostatnią wizytę Papieża Polaka - Jana Pawla
II - w Sopocie (1999); stanowiła ona część ołtarza na hipodromie.
Wkrótce szlak skręca w ulicę Zdrój św. Wojciecha. Tu przy obiektach
zdroju nasza wędrówka dobiegła końca. Wydobywana solanka zasila
obiekty Wojewódzkiego Zespołu Reumatologicznego. W drodze powrotnej
zachęcamy do odwiedzenia osobliwej enklawy miasta - osady rybackiej
z początków XX wieku przy Placu Rybaków.
|